Rozpoznać wypalenie zawodowe zanim przejmie kontrolę.

Kategoria: Efektywnie, Sprawnie Opublikował MobivoiceSkomentuj

W codziennych kontaktach z mniejszymi i większymi firmami przewija się nieustannie temat dużej rotacji wśród zatrudnionych na różnych stanowiskach, szczególnie wśród przedstawicieli handlowych. Doszukując się przyczyny, poza mentalnym nieprzygotowaniem wielu osób do rynku pracy, wielu pracodawców wskazuje  zaskakująco szybkie zniechęcanie się ludzi do wykonywanych obowiązków. Ten brak wytrwałości może wynikać z różnych przyczyn, wiadomym jest jednak, że praca przedstawiciela wymaga bardzo dużo od osoby, która ją wykonuje i w krótkim czasie może skutkować wypaleniem zawodowym. Poniżej przedstawiamy temat ważny zarówno dla pracownika jak i pracodawcy, który pomoże zwiększyć świadomość obu stron i tym samym zapobiegać niektórym zmianom kadrowym.

Rozpoznać wypalenie zawodowe zanim przejmie kontrolę.
Stan psychicznego i fizycznego wyczerpania, który nazywany jest wypaleniem zawodowym nie pojawia się znienacka, ale jego pierwsze symptomy mogą być na tyle subtelne lub powszechne, że łatwo ich nie dostrzec lub pomylić z chwilowym przeciążeniem obowiązkami. W pewnym momencie wypalenie zawodowe ujawnia się w postaci niszczącej siły, powodującej, że ani życie zawodowe ani też osobiste nie przynosi satysfakcji, narasta gniew, frustracja i bezsilność. Stres jest wtedy tak silny, że wraz z duszą choruje również ciało. Zjawisko to jest coraz bardziej rozpowszechnione dlatego zdecydowaliśmy, że temat warto podjąć kolejny raz, tym razem w ujęciu bardziej ogólnym, nie tylko w odniesieniu do przedstawicieli handlowych.

Przyczyny wypalenia zawodowego.
Wypalenie zawodowe jest zwykle rezultatem działania kilku nakładających się na siebie czynników, wywołują je zewnętrzne czynniki pracy oraz wewnętrzny brak możliwości poradzenia sobie z nimi. Przyczyn takiego stanu rzeczy można się zatem doszukiwać w następujących płaszczyznach: indywidualnej, interpersonalnej i organizacyjnej.
W sferze indywidualnej bardzo narażeni są perfekcjoniści, ci którzy nie wierzą we własne możliwości oraz ci, którzy przekonani są bardzo wiele zależy tylko od nich. Są to osoby, które bez końca próbują być lepszą wersją siebie, małe zadania zajmują im bardzo dużo czasu, bo przecież muszą być zrobione doskonale, a i tak najdrobniejsze potknięcia urastają do rangi wielkich porażek.
Przyczyny interpersonalne to przede wszystkim praca angażująca emocjonalnie w relację z innymi ludźmi – klientami, współpracownikami, przełożonymi. Wypalenie zawodowe po raz pierwszy zostało zaobserwowane i opisane właśnie na przykładzie grup zawodowych, w których dochodzi do intensywnych kontaktów międzyludzkich – pracowników socjalnych, służby zdrowia, nauczycieli. Współcześnie zjawisko to dotyczy znacznie większej liczby grup zawodowych, a przyczynia się do tego kolejna płaszczyzna czyli strefa instytucjonalna.
Ogromne zmiany zaszły bowiem w stylu pracy, rolach pracowników, rozwoju zawodowym, z jednoczesnym przeciążeniem nadmierną ilością obowiązków, niedostosowaniem czasu i środków do zleconych zadań. Bardzo ważna w wielu przypadkach może być też różnica pomiędzy wartościami uznawanymi przez pracownika, a celami instytucji. W ten sposób ludzie tracą poczucie sensu i wpływu na swoją pracę, a w związku z dużą odpowiedzialnością, którą odczuwają starają się jeszcze bardziej być zawsze zajęci i potrzebni, a to prowadzi skrajnego wyczerpania emocjonalnego, psychicznego i fizycznego.

Jak rozpoznać wypalenie zawodowe?
Tak jak wspomniano na początku wypalenie zawodowe nie pojawia się nagle, narasta przez miesiące, a nawet lata. Towarzyszą temu stopniowe zmiany, utrata zaangażowania w pracę, poczucie niedopasowania i erozja emocji.
W pierwszych etapach jest to uczucie wyczerpania fizycznego i emocjonalnego, poczucie obciążenia i zmęczenia towarzyszące od samego rana, bez możliwości regeneracji sił nawet w czasie weekendów czy urlopów. Z czasem pojawia się brak zaangażowania, poczucie izolacji i zawodu wobec samego siebie, postrzeganie życia jako ponurego, drażliwość i awersja w stosunku do współpracowników i klientów, która przenosi się również na grunt relacji osobistych. W efekcie pojawia się somatyzacja czyli różnego rodzaju dolegliwości fizyczne, bóle głowy, tzw. nerwobóle nieznanego pochodzenia, częste choroby, a także depresja.

Czy zmiana pracy to jedyne rozwiązanie?
Niezależnie od tego na jakim etapie zostaną zauważone objawy wypalenia zawodowego, zanim podejmie się ostateczne rozwiązania warto podjąć środki zaradcze. Może to być bowiem bardzo dobry moment na zmianę podejścia do siebie i do swojej pracy. Jest wachlarz możliwości i szereg strategii, na których można oprzeć się, aby zmienić relacje z otoczeniem oraz dysfunkcyjny styl pracy. Warto zacząć od relacji ze sobą, szacunek do siebie oraz szeroko rozumiana miłość i troska do własnej osoby na pewno przyniesie wymierne efekty i będzie kołem zamachowym wszystkich innych zmian. Pozwoli to również w pierwszej kolejności na zmianę w sposobie komunikacji, zwiększenie asertywności, stawianie granic, zmiane przekonań np. takiego, że nikt inny nie zrobi czegoś tak dobrze.
Kolejnym elementem mogą być zmiany organizacyjne, i tutaj plan działania warto ustalić z przełożonym, któremu też zależy na naszej efektywności. Próbować można wielu rozwiązań – modyfikacja zakresu obowiązków, większa samodzielność, elastyczny czas pracy, przeciwdziałanie wykonywaniu kilku zadań jednocześnie, delegowanie odpowiedzialności. Przed taką rozmową warto zastanowić się i wskazać korzyści jakie odniesie firma z wprowadzonych zmian. Podkreślenia wymaga jeszcze dobra organizacja życia pozazawodowego, które pozwala przełamać rutynę pracy, warto jest zadbać o prawidłową ilość i jakość snu oraz posiłków, a także aktywność fizyczna oraz posiadanie hobby czy pasji, które znacznie redukują stres i pozwalają wytworzyć zdrową równowagę i zapobiegać przeciążeniu odpowiedzialnością i obowiązkami.
Warto co jakiś czas sprawdzać i kontrolować czy jest się wiernym podjętym zmianom, w pierwszych okresach bowiem zapewne bardzo łatwo będzie wracać na, dysfunkcyjny, ale stary, ustalony, “wyjeżdżony” dotychczas tor. Nowy szlak dopiero przecieramy dlatego konieczne jest okresowe sprawdzenie czy nadal jesteśmy na właściwym kursie.
Jeśli to wszystko nie zadziała lub okaże się, że wartości firmy są całkowicie w sprzeczności z osobistymi wartościami i przekonaniami i wywołuje to wewnętrzny konflikt, wtedy warto pomyśleć o zmianie pracy.

Korzyści z wypalenia zawodowego.
Paradoksalnie okazuje się, że epizod wypalenia zawodowego może przynieść w życiu wiele korzyści. Zaobserwowanie symptomów tego zjawiska, a także podjęcie działań, które mają wyeliminować jego przyczynę prowadzi do większej samoświadomości, rozwinięcia w sobie dotychczas zaniedbywanych lub nieznanych stanów emocjonalnych, nabycia nowych umiejętności jak np. asertywność, rozwoju oraz przewartościowania życia. Ostatni etap wypalenia zawodowego specjaliści nazywają fenomenem Feniksa. Jest to bowiem etap odrodzenia, leczenia ran i wyciągania wniosków. Pozwala to spojrzeć na wypalenie zawodowe z zupełnie innej strony i pokazuje, że warto być uważnym i mierzyć się z trudnymi sytuacjami w naszym życiu.

 

Skomentuj